الفيض الكاشاني
52
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
در آن تجلّى كند و تنها مانع ميان دل و حقايق اشيا عوامل پنجگانهاى است كه پيش از اين ياد شد . عوامل پنجگانه ، مانند پردهء آويختهاى است كه ميان آئينهء دل و لوح محفوظ كه تمام مقّدرات الهى تا روز رستاخيز در آن ثبت شده است ، مانع ايجاد مىكند تابش حقيقت دانشها از آئينهء لوح محفوظ به آئينهء دل شبيه انعكاس صورتى از آئينهاى در آئينهء مقابل آن است و پرده و مانع ميان دو آئينه گاه با دست كنار زده مىشود و گاه با وزيدن بادى است كه آن را حركت مىدهد . همچنين گاهى نسيم الطاف ( الهى ) مىوزد و پردهها را از مقابل چشم دل كنار مىزند . پس بعضى از نوشتههاى لوح محفوظ در آن مىتابد . اين حالت گاه در عالم خواب است كه در نتيجهء آن آينده بر شخص آشكار مىشود و با مرگ پردهها بكلّى بر طرف مىگردد و گاه در بيدارى نيز با عنايت نهانى خداى متعال پرده كنار مىرود و از پشت پردهء غيب بخشى از علوم شگفتآور مانند برق درخشان در دل مىتابد و گاه تا حدودى پياپى مىتابد و خيلى كم اتّفاق مىافتد كه اين حالت زياد دوام يابد . پس الهام با به دست آوردن علم در خود علم و محلّ و سببش تفاوتى ندارد ولى از نظر بر طرف شدن حجاب اين تفاوت را دارد كه الهام در اختيار بنده نيست ، وحى با الهام فرقى ندارد . تنها تفاوت در وحى ديدن فرشتهاى است كه به شخص آگاهى مىدهد ، زيرا به وسيله فرشتگان است كه دانشها در دل ما پديد مىآيد و خداى متعال در اين آيه بدان اشاره فرموده است : وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ . . « 70 » حال كه از اين مطالب آگاه شديد توجه داشته باشيد كه مجاهدان ، به علوم الهامى تمايل دارند نه آموختنى . از اين رو بر آموختن دانش و به دست آوردن كتب مصنّفان و بحث گفتگوها و دليلهاى ياد شده حريص نيستند ، بلكه مىگويند : راه ( رسيدن به دانش ) آن است كه در زدودن صفات نكوهيده از دل
--> ( 70 ) شورا / 51 : شايستهء هيچ انسانى نيست كه خدا با او سخن بگويد ، مگر از طريق وحى ، يا از وراى حجاب ، يا رسولى مىفرستد و به فرمان او آنچه را بخواهد وحى مىكند .